Het recht op rechtsbijstand in het bestuursrecht
Door: Jeroen van Schaik
Na uitspraken van de Hoge Raad en de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State staat het nu vast: ook in het bestuursrecht heb je, mits je aan de voorwaarden voldoet, recht op rechtsbijstand. Hoe is dat geregeld?
Wanneer geldt het recht op rechtsbijstand in het bestuursrecht?
- Alle personen die gehoord worden in het kader van het (mogelijk) opleggen van een bestuurlijke boete
- Cautieplicht
- Recht op rechtsbijstand vangt aan vanaf de eerste handeling waaruit een boete kan worden afgeleid
4 dingen die je moet weten over het recht op rechtsbijstand in het bestuursrecht
Verplichting tot wijzen op het recht op rechtsbijstand
Voordat een verhoor plaatsvindt, moet de betrokkene worden geïnformeerd over zijn of haar recht op rechtsbijstand. Dit kan zowel mondeling als schriftelijk. Controleer altijd of de cautie in het rapport van bevindingen staat.
Bijstand door meer dan alleen advocaten
De Hoge Raad heeft bepaald dat niet alleen advocaten, maar ook andere juridisch gekwalificeerde personen rechtsbijstand kunnen verlenen. Dit betekent dat bijvoorbeeld juridisch adviseurs of gespecialiseerde consultants een betrokkene kunnen bijstaan tijdens het verhoor.
Kwetsbare personen extra beschermen
Toezichthouders moeten extra alert zijn bij kwetsbare personen, zoals minderjarigen of personen met een taalbarrière. De mogelijkheid om afstand te doen van rechtsbijstand moet expliciet, vrijwillig en goed geïnformeerd plaatsvinden. Indien twijfel bestaat of iemand de gevolgen begrijpt, is bijstand van een juridisch adviseur of advocaat gewenst.
Bewijsuitsluiting bij schending van het recht
Indien een betrokkene niet is geïnformeerd over het recht op rechtsbijstand, kan dit leiden tot bewijsuitsluiting van de verklaring. Verklaringen die zonder adequate rechtsbijstand zijn afgelegd, kunnen door de rechter buiten beschouwing worden gelaten.
De uitspraak van de Hoge Raad onderstreept het belang van rechtsbescherming bij bestuurlijke boetezaken. Voor toezichthouders betekent dit dat zij extra zorgvuldigheid moeten betrachten bij het informeren van betrokkenen en het uitvoeren van verhoren.
Abonnementsvorm
Bestuurlijke boete?
Wacht niet. Neem zo snel mogelijk contact op. Dan kunnen we samen bespreken hoe ik jou het beste kan bijstaan.
Vindplaatsen van de uitspraken:
- HR 6 september 2024, ECLI:NL:HR:2024:1135;
- ABRvS 24 december 2024, ECLI:NL:RVS:2024:5293.